Có nên đưa con lên Sài Gòn để can thiệp vì con chậm nói không?

Sáng nay thức dậy, cô Nhung đọc được một câu hỏi của một phụ huynh ở tỉnh xa. Ba mẹ đang có ý định đưa con vào Sài Gòn để can thiệp vì con chậm nói, có những khó khăn trong giao tiếp và phát triển. Ba mẹ muốn tìm một trung tâm can thiệp trẻ chậm nói, trẻ tự kỷ uy tín tại Sài Gòn, đồng thời cũng muốn được giới thiệu nơi ở, chỗ trọ để có thể đưa con vào học lâu dài. Cô Nhung đã từng viết một đoạn chia sẻ cho ba mẹ, nhưng không hiểu sao bài viết lại bị mất. Thôi thì hôm nay cô Nhung chia sẻ lại bằng video, và cũng muốn viết lại những điều này để ba mẹ nào đang ở tỉnh, đang có ý định đưa con lên thành phố can thiệp có thể tham khảo.

Có nhất thiết phải đưa con lên Sài Gòn để can thiệp?

Điều đầu tiên cô Nhung muốn nói với ba mẹ là: đừng vội nghĩ rằng cứ phải đưa con lên Sài Gòn thì con mới có cơ hội tốt. Không phải cô Nhung không có trung tâm. Cô Nhung cũng đang làm trong lĩnh vực can thiệp trẻ và hoàn toàn hiểu tâm lý của ba mẹ khi có con cần hỗ trợ. Cô hiểu rằng khi thấy con chậm nói, chậm giao tiếp hoặc có những dấu hiệu khác với các bạn cùng tuổi, ba mẹ thường rất sốt ruột. Ba mẹ sợ nhất là mất thời gian của con. Nhưng hành trình can thiệp của một đứa trẻ không phải là một hành trình chỉ kéo dài vài tháng. Nó có thể là một chặng đường rất dài. Vì vậy, trước khi quyết định đưa con đi thật xa, ba mẹ hãy bình tĩnh nhìn lại tất cả những lựa chọn đang có ở nơi mình sinh sống.

Nếu ba mẹ đang ở Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, Thanh Hóa hay bất kỳ tỉnh thành nào khác và đang tìm trung tâm can thiệp trẻ chậm nói, trẻ tự kỷ, cô Nhung nghĩ rằng ba mẹ nên dành thời gian tìm hiểu những trung tâm đang hoạt động ngay tại khu vực của mình. Ba mẹ có thể tìm hiểu xem khu vực mình đang có những trung tâm can thiệp nào, trung tâm đó đang hỗ trợ những nhóm trẻ nào, phương pháp can thiệp ra sao, giáo viên được đào tạo như thế nào, một buổi học diễn ra như thế nào và trung tâm có hướng dẫn phụ huynh đồng hành cùng con hay không. Quan trọng hơn nữa là ba mẹ cần xem những trẻ đang học tại đó có phù hợp với tình trạng của con mình hay không.

Sau khi tìm hiểu, ba mẹ hãy đến tận nơi để tham khảo. Đừng chỉ nhìn quảng cáo trên Facebook, đừng chỉ nghe một người giới thiệu và cũng đừng chỉ nhìn vào những lời cam kết. Ba mẹ hãy đến tận nơi, quan sát cách giáo viên làm việc với trẻ và xem thử cách can thiệp đó có phù hợp với con mình hay không. Có thể một số trung tâm ở tỉnh chưa có điều kiện phát triển bằng những trung tâm lớn ở Sài Gòn. Điều đó cô Nhung không phủ nhận. Ở những thành phố lớn như Sài Gòn hay Hà Nội, ba mẹ chắc chắn sẽ có nhiều lựa chọn hơn về giáo dục, y tế, chuyên môn và các dịch vụ hỗ trợ trẻ. Nhưng nhiều lựa chọn hơn không đồng nghĩa với việc lựa chọn nào cũng phù hợp với con mình.

Ba mẹ nên học cách đồng hành cùng con

Điều thứ hai cô Nhung muốn chia sẻ là nếu ba mẹ đã tìm được một trung tâm phù hợp cho con, hãy cố gắng đăng ký thêm những lớp hoặc chương trình hướng dẫn phụ huynh can thiệp cho trẻ tại nhà. Tại sao lại như vậy? Bởi vì giáo viên có thể can thiệp cho con vài tiếng mỗi ngày, nhưng ba mẹ mới là người ở bên con nhiều nhất. Một ngày có 24 tiếng, con có thể đến trung tâm 1 tiếng, 2 tiếng hoặc vài tiếng, nhưng khoảng thời gian còn lại con vẫn ở nhà. Nếu ba mẹ biết cách chơi với con, giao tiếp với con, tạo cơ hội để con bật âm, phát triển ngôn ngữ, tăng khả năng tương tác và thực hiện những hoạt động phù hợp thì hiệu quả của quá trình can thiệp sẽ có thêm một nguồn hỗ trợ rất lớn.

Cô Nhung thường nói với ba mẹ rằng ba mẹ cũng cần phải học. Giáo viên mới vào nghề cũng cần thời gian để học, để thực hành và tích lũy kinh nghiệm. Có thể phải mất từ 6 tháng đến 1 năm để một giáo viên trở nên vững vàng hơn trong công việc. Vậy thì tại sao chúng ta lại nghĩ rằng ba mẹ chỉ cần học vài buổi là có thể biết hết cách hỗ trợ con? Ba mẹ không cần phải trở thành một chuyên gia, nhưng ba mẹ nên hiểu con, biết con đang gặp khó khăn ở đâu, biết cách tạo cơ hội giao tiếp, biết cách chơi và tương tác, biết cách hỗ trợ con trong những hoạt động hằng ngày.

Nếu ba mẹ kiên trì học và thực hành trong khoảng 6 tháng, 1 năm hoặc lâu hơn, thì về sau ba mẹ sẽ chủ động hơn rất nhiều trong việc đồng hành cùng con. Và đây cũng là một khoản đầu tư rất đáng giá. Bởi vì sau này, khi ba mẹ đã có kiến thức và kỹ năng, ba mẹ có thể tiếp tục hỗ trợ con ngay tại nhà thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào thời gian can thiệp tại trung tâm.

Chi phí đưa con lên Sài Gòn có thể tăng lên rất nhiều

Đây là vấn đề cô Nhung nghĩ ba mẹ cần phải tính thật kỹ. Ví dụ, nếu ở quê ba mẹ cho con đi can thiệp với một mức chi phí nhất định thì khi đưa con vào Sài Gòn, khoản tiền đó có thể tăng lên rất nhiều. Bởi vì lúc này không còn đơn giản là tiền học của con mà còn có tiền thuê nhà hoặc tiền trọ, tiền ăn uống, tiền đi lại, tiền sinh hoạt hằng ngày và những chi phí phát sinh khác. Đặc biệt, một vấn đề rất lớn là thu nhập của ba mẹ có thể bị ảnh hưởng.

Nếu một trong hai ba mẹ phải nghỉ việc để đưa con vào Sài Gòn thì gia đình sẽ mất đi một nguồn thu nhập, trong khi chi phí sinh hoạt lại tăng lên. Con vẫn phải can thiệp, ba mẹ vẫn phải thuê nhà, vẫn phải ăn uống, vẫn phải đi lại. Tất cả những khoản đó cộng lại có thể khiến chi phí chăm sóc và can thiệp cho con cao hơn rất nhiều so với việc gia đình ở lại địa phương.

Vì vậy, trước khi quyết định đưa con đi xa, ba mẹ hãy ngồi xuống tính thử xem gia đình mình có thể duy trì cuộc sống này trong bao lâu. Ba tháng, sáu tháng, một năm hay lâu hơn? Đây là câu hỏi rất quan trọng. Bởi vì nếu ba mẹ chỉ cố gắng được vài tháng rồi cạn kiệt tài chính, cuối cùng phải đưa con trở về quê thì cả gia đình lại phải bắt đầu lại. Con có thể phải thay đổi môi trường, ba mẹ phải tìm lại trung tâm, lịch học bị gián đoạn và quan trọng nhất là ba mẹ lại mất thêm rất nhiều thời gian.

Can thiệp cho trẻ là một hành trình dài

Cô Nhung biết rằng rất nhiều ba mẹ khi có con chậm nói, trẻ có dấu hiệu tự kỷ hoặc gặp khó khăn về giao tiếp đều có một nỗi sợ rất lớn, đó là sợ con mất thời gian vàng. Cô Nhung công nhận điều đó. Ba mẹ thường sợ mất thời gian của con hơn là sợ mất tiền. Nhưng chính vì hành trình này dài nên chúng ta càng phải tính toán kỹ.

Nếu hôm nay mình đưa con vào Sài Gòn, một tháng đầu tiên mọi thứ rất thuận lợi. Ba mẹ nghĩ ở đây có nhiều trung tâm, có nhiều chuyên gia, có nhiều cơ hội. Nhưng sau 3 tháng, chi phí bắt đầu quá cao. Sau 6 tháng, ba mẹ không còn thu nhập ổn định. Sau 1 năm, gia đình bắt đầu kiệt sức. Thì lúc đó chúng ta sẽ làm gì?

Đây là điều ba mẹ cần suy nghĩ trước khi đi. Không phải cứ đi xa là tốt hơn, mà phải là đi đâu để con có thể được hỗ trợ phù hợp và gia đình có thể đồng hành lâu dài. Đó mới là câu hỏi quan trọng.

Ba mẹ cần tỉnh táo khi tìm trung tâm can thiệp trên mạng

Có một điều cô Nhung cũng muốn nhắc ba mẹ. Khi ba mẹ lên các hội nhóm để hỏi “Ở Sài Gòn có trung tâm nào tốt?”, “Cho mình xin địa chỉ trung tâm can thiệp trẻ chậm nói”, “Ở đâu can thiệp trẻ tự kỷ tốt?” thì ba mẹ sẽ nhận được rất nhiều câu trả lời. Có thể có rất nhiều trung tâm vào giới thiệu, mỗi nơi lại nói một kiểu, mỗi phụ huynh lại có một trải nghiệm khác nhau. Lúc đó ba mẹ rất dễ rơi vào một cái ma trận thông tin và không biết đâu mới là nơi phù hợp với con mình.

Cho nên, đừng chỉ hỏi “Trung tâm nào tốt nhất?” mà hãy hỏi “Trung tâm nào phù hợp với con mình nhất?” Hai câu hỏi này hoàn toàn khác nhau. Một trung tâm rất tốt với trẻ này chưa chắc đã phù hợp với trẻ khác. Một phương pháp phù hợp với trẻ này chưa chắc phù hợp với con mình.

Vì vậy, ba mẹ cần có cái nhìn đa chiều. Hãy tìm hiểu, hãy đến tham khảo, hãy quan sát, hãy hỏi giáo viên, hãy hỏi về cách trung tâm phối hợp với phụ huynh và quan trọng nhất là hãy nhìn vào nhu cầu thực tế của chính con mình.

Khi nào ba mẹ nên cân nhắc đưa con lên Sài Gòn?

Cô Nhung không nói rằng ba mẹ không nên đưa con lên Sài Gòn. Không phải. Nếu điều kiện gia đình cho phép và ba mẹ đã tìm hiểu kỹ, tìm được nơi phù hợp thì Sài Gòn chắc chắn là một lựa chọn đáng cân nhắc.

Đặc biệt khi khu vực ba mẹ đang sống chưa có dịch vụ can thiệp phù hợp, ba mẹ đã tìm hiểu nhưng chưa tìm được nơi đáp ứng nhu cầu của con, con cần những dịch vụ chuyên sâu mà địa phương chưa có, gia đình có đủ điều kiện tài chính để duy trì lâu dài, ba mẹ có thể sắp xếp công việc và cuộc sống để đồng hành cùng con và quan trọng nhất là ba mẹ đã trực tiếp tìm hiểu, đánh giá và lựa chọn được nơi phù hợp.

Khi đó, việc đưa con lên thành phố lớn có thể mở ra thêm nhiều cơ hội. Nhưng nếu ở địa phương vẫn có một trung tâm phù hợp, giáo viên có chuyên môn, ba mẹ có thể đồng hành và quan trọng nhất là gia đình có thể duy trì lâu dài thì không nhất thiết phải đưa con đi thật xa.

Hãy nghĩ đến cả hành trình dài của con

Đây là điều cuối cùng cô Nhung muốn gửi đến ba mẹ. Trước khi quyết định đưa con lên Sài Gòn, ba mẹ đừng chỉ nghĩ: “Ở đó con có được can thiệp tốt không?” Hãy nghĩ thêm: “Gia đình mình có thể duy trì được bao lâu?”, “Ba mẹ có thể đồng hành với con trong bao nhiêu năm?”, “Con sẽ học như thế nào sau 1 năm?”, “Sau khi con tiến bộ, ba mẹ có thể tiếp tục hỗ trợ con tại nhà như thế nào?”, “Gia đình mình có thể xây dựng một kế hoạch lâu dài ra sao?”

Bởi vì can thiệp cho trẻ không phải là câu chuyện của một vài tháng. Đó là một hành trình. Và trong hành trình đó, trung tâm rất quan trọng, giáo viên rất quan trọng, nhưng ba mẹ vẫn là người đồng hành lâu dài nhất với con.

Cho nên, nếu ba mẹ đang ở tỉnh và đang phân vân có nên đưa con vào Sài Gòn để can thiệp hay không, cô Nhung khuyên ba mẹ khoan đi vội. Hãy tìm hiểu thật kỹ ở địa phương trước. Hãy tìm những trung tâm uy tín. Hãy đến tận nơi tham khảo. Hãy cho con trải nghiệm. Hãy học cùng giáo viên. Hãy học cách hỗ trợ con tại nhà. Sau đó, nếu ba mẹ nhận thấy địa phương thật sự không đáp ứng được nhu cầu của con thì lúc đó mình hãy tính đến phương án đi Sài Gòn.

Đương nhiên, Sài Gòn là một thành phố lớn. Cơ hội về y tế, giáo dục và các dịch vụ hỗ trợ trẻ chắc chắn sẽ phong phú hơn. Cô Nhung không phủ nhận điều đó. Nhưng trước khi đi, ba mẹ hãy tìm hiểu thêm một chút nhé.

Bởi vì điều ba mẹ cần không phải là một nơi “nổi tiếng nhất”. Điều ba mẹ cần là một nơi phù hợp với con, phù hợp với gia đình và có thể đồng hành lâu dài.

Và nếu có thể, cô Nhung vẫn mong ba mẹ hãy học để trở thành người đồng hành cùng con. Bởi sau cùng, trung tâm có thể đồng hành với con một khoảng thời gian.

Còn ba mẹ… ba mẹ sẽ đi cùng con trong cả một chặng đường rất dài. ❤️